Siem

Siem heeft geen eigen verklaring in de Nederlandse Voornamenbank van het Meertens Instituut: daar staat simpelweg 'zie Simon'. Ook Behind the Name noemt Siem een Nederlandse korte vorm van Simon. Wie wil weten wat Siem betekent, moet dus een stap terug, naar de bijbelse namen Simon en Simeon. Simeon komt volgens het Meertens van het Hebreeuwse werkwoord voor luisteren of verhoren. In het Oude Testament is Simeon de tweede zoon van Jacob en Lea, en in het Nieuwe Testament de oude man die het kind Jezus in de tempel herkent.

Over Simon zelf zijn de bronnen het niet helemaal eens. Behind the Name ziet het als de Griekse weergave van het Hebreeuwse Sjimon, met de betekenis 'horend, luisterend'. Het Meertens noemt dat ook waarschijnlijk, maar wijst erop dat de Griekse naam Simoon, van simos, 'met een stompe neus', de vorm beïnvloed kan hebben. Daarnaast vermeldt het een onderzoeker die Simon in het Rijnland van 936 als samentrekking van het Germaanse Sigismund ziet. De luister-uitleg is de gangbare, maar helemaal zeker is het dus niet.

In de Nederlanden is Simon sinds de twaalfde eeuw bekend, en in de loop der eeuwen ontstonden er allerlei verkortingen. Siem is er een van, net als het Friese Siemen. Volgens de Voornamenbank droegen in 2022 ruim zesduizend mannen Siem als eerste naam, tegenover maar een handvol vrouwen. Inmiddels hoort Siem bij de populaire jongensnamen in de lijsten van de SVB. Je spreekt het uit in een lettergreep, met de ie van 'zien', en soms zie je de spelling Sièm.

Een korte naam als Siem krijgt vaak een langere tweede naam mee, bijvoorbeeld Siem Johannes, Siem Frederik of juist het volledige Siem Simon als knipoog naar de oorsprong. Als broer of zus passen namen die even kort en helder klinken, zoals Mees, Noud, Saar of Fenna. Ook op een geboortekaartje staat zo'n naam van vier letters mooi in grote letters.