Sam

Sam begon als roepnaam: een afkorting van langere namen die met Sam beginnen. Bij jongens is dat bijna altijd Samuel, soms Samson; bij meisjes Samantha. Wiktionary noemt Sam in het Nederlands direct een afleiding van Samuel, en zo wordt de naam hier ook het vaakst opgevat. Tegenwoordig staat Sam bij veel kinderen gewoon als volledige naam in het paspoort.

Over de betekenis van Samuel zijn de bronnen het niet helemaal eens. Behind the Name splitst de Hebreeuwse vorm Sjemoe'el op in sjem, 'naam', en el, 'God', en noemt als tweede lezing 'God heeft gehoord', afgeleid van het werkwoord voor horen. Wiktionary geeft juist 'God heeft gesteld' en vermeldt daarnaast een volksuitleg, 'van God gevraagd', die aansluit bij het bijbelverhaal over Hanna, die om een zoon bad. Samson heeft een heel andere wortel: die naam hangt samen met het Hebreeuwse woord voor zon.

Volgens de Meertens Voornamenbank droegen in 2022 ruim 14.000 mannen en bijna 3.900 vrouwen Sam als eerste voornaam, en de naam kwam al voor 1880 voor. Hij staat ook bij de populaire namen in de lijst van de SVB. Je zegt Sam met een korte a, zoals in 'kam', dus anders dan de Engelse uitspraak met een klank richting 'e'.

Omdat Sam zo kort is, mag een tweede naam wat langer zijn: Sam Willem, Sam Benjamin, Sam Elisabeth of Sam Josephine bijvoorbeeld. Als broertje of zusje passen Levi, Finn, Tess of Lou goed, en wie het compact wil houden kiest Saar of Sem, al lijken die laatste twee wel erg op Sam als ze naast elkaar worden geroepen. Op een geboortekaartje maken die drie letters meteen een stevige indruk.