Sem

Weinig namen zijn zo kort en tegelijk zo oud als Sem. De bron is het Hebreeuwse woord sjem, dat gewoon 'naam' betekent. Een naam die 'naam' betekent klinkt misschien als een grapje, maar voor de vertellers van Genesis was het een volwaardige persoonsnaam, en via de bijbel is hij in heel Europa terechtgekomen.

In het verhaal van de zondvloed is Sem een van de drie zonen van Noach, naast Cham en Jafet. Hij gold als stamvader van een groep volken, en daar komt het woord 'Semitisch' vandaan. De Griekse en Latijnse bijbelvertalingen schreven zijn naam als Sem, zonder de sj-klank, en die vorm namen de Nederlandse bijbels over. In het Engels heet dezelfde figuur Shem.

Volgens de Meertens Voornamenbank kwam Sem al voor 1880 als jongensnaam voor in Nederland, maar lange tijd was hij zeldzaam. Inmiddels is dat heel anders: in 2022 hadden ruim 18.000 mannen Sem als eerste voornaam, en ook ruim zeshonderd vrouwen. In de SVB-lijst van 2025 hoort hij bij de populaire jongensnamen. Je spreekt hem uit zoals je hem schrijft, met een korte e zoals in 'bed'.

Omdat Sem maar uit drie letters en één lettergreep bestaat, krijgt een tweede naam met meer ritme veel ruimte: denk aan Sem Johannes, Sem Alexander of Sem Benjamin. Bij broertjes en zusjes klinken andere korte namen als Mees, Daan, Noor of Tess heel natuurlijk. Op een geboorteposter staan die drie letters bovendien lekker groot.