Betekenis van de naam
Nienke
Nienke is een Friese vleivorm van Catharina en gaat dus terug op het Griekse Aikaterine, een naam die later werd verbonden met katharos, 'rein'.
- Herkomst
- Fries
- Meisje of jongen
- Meisjesnaam
- Koosnaampjes
- Nien
Over de naam Nienke
Wie Nienke terugvolgt, komt via een paar tussenstappen bij Catharina uit. De Meertens Voornamenbank verwijst voor Nienke door naar Nine, en noemt die een Friese vleivorm die vermoedelijk van Catharina komt en kennelijk in de kindertaal is ontstaan. Dat is goed voor te stellen: van een lange naam als Ca-tha-ri-na maakt een klein kind iets korts en zangerigs, en zo'n roepnaam blijft dan hangen. Nienke is daar de verkleinvorm van, met hetzelfde -ke dat je in veel Friese meisjesnamen hoort.
Catharina zelf heeft een lange en niet helemaal opgehelderde geschiedenis. De Griekse vorm was Aikaterine, en waar die vandaan komt weet niemand zeker. Behind the Name noemt onder meer de godin Hekate, een Grieks woord voor 'ieder van beide' en zelfs een Koptische naam als mogelijke bron. Wel staat vast dat christenen de naam al vroeg koppelden aan katharos, Grieks voor 'rein' of 'zuiver'. Die uitleg veranderde zelfs de spelling: van Katerina werd het Katharina, met de th van katharos. Lees je ergens dat Nienke 'de reine' betekent, dan is dat dus die latere uitleg, niet de oorspronkelijke betekenis.
Over Catharina zijn de bronnen het eens, maar niet allemaal even stellig. Behind the Name noemt Nienke zonder voorbehoud een Friese verkleinvorm van Katherine, terwijl het Meertens Instituut 'vermoedelijk' schrijft en Wiktionary 'waarschijnlijk'. Wiktionary voegt er nog iets aan toe: het Nederlandse Nienke zou zijn overgenomen van de West-Friese vorm Nynke. Dat verklaart waarom je twee spellingen tegenkomt. Nienke is de vorm die het verst buiten Friesland is gekomen: in 2022 telde de Voornamenbank bijna 12.900 vrouwen met Nienke als eerste naam, tegen ruim 5.000 met Nynke.
Beide spellingen klinken hetzelfde: NIENG-kuh, met een lange ie, een n die voor de k als ng klinkt en een doffe e aan het eind. Nienke staat ook nu nog op de SVB-lijst van populaire meisjesnamen. Omdat de naam kort is en op -ke eindigt, staat een tweede naam met meer lettergrepen er mooi achter, zoals Nienke Catharina als knipoog naar de oorsprong, of Nienke Johanna. Zoek je Friese namen voor een broertje of zusje, dan passen Sietske, Wietse of Sjoerd er goed naast.
Vragen over Nienke
Hoe spreek je Nienke uit?
Als NIENG-kuh. De ie is lang, de n schuift voor de k op naar een ng-klank zoals in 'bank', en de klemtoon ligt op de eerste lettergreep. In het IPA schrijf je /ˈniŋ.kə/.
Wat is het verschil tussen Nienke en Nynke?
In betekenis en uitspraak is er geen verschil. Nynke is de Friese spelling met een y, Nienke de vorm die in de rest van Nederland gangbaar werd. Volgens Wiktionary is Nienke zelfs van Nynke overgenomen.
Is Nienke een jongens- of meisjesnaam?
Een meisjesnaam. De Meertens Voornamenbank telde in 2022 bijna 12.900 vrouwen met Nienke als eerste voornaam; bij mannen komt de naam als eerste voornaam vrijwel niet voor.
Welke namen zijn familie van Nienke?
Alle namen die van Catharina afstammen: Katrien, Katrijn, Trijntje en Tineke in het Nederlands, Katharina in het Duits, Caterina in het Italiaans en Katerina in het Grieks. In het Fries zijn Nine en Nynke de naaste verwanten.
Verwante namen
Bronnen: nvb.meertens.knaw.nl, nvb.meertens.knaw.nl, nvb.meertens.knaw.nl, nvb.meertens.knaw.nl, behindthename.com, behindthename.com, en.wiktionary.org, svb.nl