Femke

Femke is een naam met een Friese thuisbasis. Het achtervoegsel -ke maakt er een verkleinwoord van: Femke is letterlijk 'kleine Fem' of 'kleine Femme'. De Meertens Voornamenbank verwijst voor de uitleg door naar Femme, en Wiktionary noemt Fem en Femme ook als de namen waar Femke van is afgeleid. In het Fries bestaat daarnaast de spelling Famke, die tegenwoordig ook buiten Friesland wordt gegeven.

De echte wortel zit dieper. Volgens het Meertens Instituut is Femme waarschijnlijk ontstaan in de mond van kleine kinderen: van een tweeledige naam als Fredemar bleef alleen de klank over die makkelijk te zeggen was, met de r weggevallen. Het eerste deel, fridu, betekent 'vrede' of 'bescherming'; het tweede, mar, 'beroemd'. Het Meertens Instituut vat het samen als 'beroemde beschermer', terwijl Behind the Name vooral de vrede in fridu benadrukt en ook Friduman als mogelijke bron noemt. Wiktionary houdt het voorzichtig op 'misschien Fredemar'. Zeker weten doet niemand het dus, maar de richting is in alle bronnen dezelfde.

Je zegt FEM-kuh, met de klemtoon op de eerste lettergreep en een doffe e aan het eind. Fem en Femme waren vroeger volgens het Meertens Instituut ook in Holland in gebruik, maar Femke is pas echt doorgebroken als meisjesnaam: in 2022 hadden bijna 19.700 vrouwen in Nederland Femke als eerste voornaam. De naam staat ook nu nog in de SVB-lijst van populaire meisjesnamen.

Omdat Femke kort en zangerig is, past er goed een langere tweede naam achter, zoals Femke Johanna of Femke Elisabeth. Wil je de Friese lijn doortrekken, dan sluiten broers en zussen als Fenna, Jelte of Sjoerd mooi aan; Lieke, Sanne en Anouk delen juist de tweelettergrepige, vriendelijke klank. Op een geboortekaartje springt de F als grote beginletter er bovendien mooi uit.