Gedichtjes en citaten voor op het geboortekaartje, en wie ze echt schreef

Een gedichtje of citaat op het geboortekaartje zet je in je eigen tekst, voor of na je eigen woorden, met de naam van de schrijver erachter als je zeker weet wie het schreef. Korte versjes passen het best op een kaart. Hieronder staan regels die wij schreven en die je vrij mag gebruiken, en vijf bekende citaten die we bij hun bron hebben nagekeken.
Welke bekende citaten over een geboorte schreven hun schrijvers echt?
Drie van de vijf kloppen. We namen regels die drie citatenpagina's aan een beroemde naam toeschrijven - de pagina met spreuken voor een geboorte van Kartenmacherei in het Duits, de geboortecitaten van Faireparterie in het Frans, en een citatenlijst op de Duitse site familie.de - en zochten er drie op in het werk waar ze uit zouden komen en twee in gepubliceerd onderzoek: dat van Libreriamo voor de regel van Dante, dat van Quote Investigator voor "wortels en vleugels".
| De regel, eerste woorden | Toegeschreven aan | Wat we vonden |
|---|---|---|
| "Lorsque l'enfant paraît, le cercle de famille..." | Victor Hugo (Faireparterie) | Het begin van gedicht XIX in zijn bundel Les Feuilles d'automne, gedateerd 18 mei 1830 |
| "Liebe, menschlich zu beglücken..." | Goethe (Kartenmacherei) | Uitgesproken door Helena in Faust, deel twee |
| "The first thought of God was an angel..." | Kahlil Gibran (Kartenmacherei, in het Duits) | In zijn bundel aforismen Sand and Foam, verschenen in 1926 |
| "Drie dingen zijn ons uit het paradijs gebleven..." | Dante (Kartenmacherei, Faireparterie) | In geen van zijn werken, volgens de Italiaanse cultuursite Libreriamo |
| "Wortels en vleugels" | Goethe (familie.de); een "Joods spreekwoord" (Faireparterie) | Oudste sterke overeenkomst die Quote Investigator vond: een boek van Hodding Carter uit 1953, dat "een wijze vrouw" noemt |
De drie die kloppen, in hun eigen woorden:
- Victor Hugo: "Lorsque l'enfant paraît, le cercle de famille / Applaudit à grands cris." (Als het kind verschijnt, applaudisseert de familiekring luid.) Het gedicht staat op de Franse Wikisource.
- Goethe: "Liebe, menschlich zu beglücken, / Nähert sie ein edles Zwei, / Doch zu göttlichem Entzücken / Bildet sie ein köstlich Drei." Vrij vertaald: om mensen gelukkig te maken brengt de liefde er twee samen, en voor goddelijk geluk maakt ze een kostbaar drietal - een vers dat bij een eerste kind past.
- Kahlil Gibran: "The first thought of God was an angel. The first word of God was a man." (De eerste gedachte van God was een engel. Het eerste woord van God was een mens.) Kartenmacherei drukt het in het Duits af als "Der erste Gedanke Gottes war ein Engel. Das erste Wort Gottes war ein Mensch."
De vertalingen tussen haakjes in dit artikel zijn van ons. Zet je een vertaling op de kaart, maak die dan zelf en schrijf er "naar Victor Hugo" onder, zodat niemand jouw woorden voor de zijne aanziet.
Welke bekende citaten zijn ten onrechte toegeschreven?
De regel van Dante is het duidelijkste geval. "Drie dingen zijn ons uit het paradijs gebleven: sterren, bloemen en kinderen" (onze vertaling van de Duitse versie) gaat rond onder zijn naam, en Kartenmacherei en Faireparterie drukken elk een versie af met zijn naam erbij. Libreriamo keek de Goddelijke Komedie en Dantes andere werken na en concludeert dat de zin in geen ervan staat; het oordeel is dat de toeschrijving "è una bufala" is, een fabeltje. Ook de pagina met Dante-citaten op de Duitse Wikiquote noemt de regel niet.
"Wortels en vleugels" krijgt per pagina een andere schrijver. Familie.de drukt "Zwei Dinge sollten Kinder von ihren Eltern bekommen: Wurzeln und Flügel" (twee dingen zouden kinderen van hun ouders moeten krijgen: wortels en vleugels) af als een zin van Goethe, terwijl Faireparterie de Franse versie een Joods spreekwoord noemt. Quote Investigator vond de oudste sterke overeenkomst in Hodding Carters boek Where Main Street Meets the River uit 1953: "A wise woman once said to me that there are only two lasting bequests we can hope to give our children. One of these she said is roots, the other, wings." (Een wijze vrouw zei me eens dat we onze kinderen maar twee blijvende erfenissen kunnen hopen mee te geven: wortels en vleugels.) De conclusie: Carter maakte het gezegde bekend, maar eiste het niet als het zijne op.
Vind je een regel niet terug in het boek waar hij uit zou komen, zet hem dan zonder naam op de kaart.
Beide regels staan nog steeds mooi op een kaart. Zet ze zonder naam van een schrijver op het kaartje: Hodding Carter, wiens boek uit 1953 de oudste sterke overeenkomst is die Quote Investigator voor "wortels en vleugels" vond, schreef de woorden zelf toe aan "een wijze vrouw".
Welke korte gedichtjes kun je op een geboortekaartje zetten?
Een kort rijmpje hoort er in Nederland soms bij: het Wikipedia-artikel over het geboortekaartje zegt dat de kaart soms een gedichtje bevat dat de baby welkom heet of de blijdschap van de ouders en eventuele broertjes of zusjes verwoordt. Deze schreven we voor dit artikel, dus je mag ze als je eigen tekst gebruiken, zonder naam eronder:
- Een nieuw klein hartje klopt bij ons in huis, / welkom, kleintje, je bent thuis.
- Zo lang gewenst, zo lang gewacht, / nu lig je hier, zo klein en zacht.
- Je kwam heel stil en maakt nu veel kabaal, / en wij zijn verliefd, op alles, helemaal.
Grappige teksten voor een geboortekaartje
Een luchtige regel werkt voor vrienden die je kennen, en laat ruimte voor een paar eigen woorden:
- Gewicht en lengte: perfect. Volume: indrukwekkend.
- Ze is er. De slaap is vertrokken.
- Nieuwe baas in huis. Spreekuur: vooral 's nachts.
- Met liefde bezorgd. Slaap wordt apart geleverd.
Hoe krijg je een gedichtje in de tekst van het kaartje?
Op onze gevouwen A5-kaart drukt de binnenkant links je eigen tekst af en de binnenkant rechts de naam en de geboortegegevens van je baby. De tekst mag 60 woorden en 400 tekens lang zijn, en wordt als één alinea gedrukt: regeleinden worden spaties. Een versje heeft daar wat hulp bij nodig:
- Markeer de regeleinden zelf. Zet een schuine streep tussen de regels, zoals de gedichtjes hierboven geschreven zijn. Een schuine streep met aan beide kanten een spatie telt als een van je 60 woorden.
- Zet de schrijver achter het citaat. Een streepje en de naam, zoals "- Kahlil Gibran", laat je familie zien van wie de woorden zijn. Het streepje en de naam tellen ook als woorden.
- Onderteken in de tekst zelf. De kaart heeft geen apart veld voor jullie namen, dus eindig ermee.
Een complete tekst, geteld zoals de kaart telt:
"The first thought of God was an angel. The first word of God was a man." - Kahlil Gibran. Onze zoon Finn kwam op een rustige zondagochtend, en we zijn dolgelukkig. Liefs, Sam en Noor (35 woorden)
Een versje vraagt om de gevouwen kaart: onze platte A6-kaart heeft alleen een voor- en een achterkant, en op onze posters en het canvas komt geen eigen tekst. Voor openingszinnen zonder versje is er onze gids met teksten voor het geboortekaartje; voor een bijbeltekst onze christelijke teksten voor het geboortekaartje; en dubbele en enkele kaarten vergeleken zet de twee formaten naast elkaar.
Wil je zien hoe je versje op de binnenkant links staat voordat je bestelt, typ het dan in de gevouwen kaart in de kaarteneditor en zet de voorvertoning op Binnenkant.